Siyaset ve Politika Forumu

**aLaVaReZ** · 21-08-2008, 20:24

Kuruluş

Ana madde: [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]İstanbul'un [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'de [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] donanmasınca , [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'de de resmen işgalinden üç gün sonra, Atatürk ünlü 19 Mart 1920 tarihli bildiriyi yayımladı. Bildiride, "Olağanüstü yetkiler taşıyan bir Meclisin Ankara'da toplanacağını bildirmesi ile Erzurum Kongresi ile oluşan Temsil Heyeti'nin ulusal meclise dönüşümüne giden yol için ilk hareket başlamış oldu.

Atatürk; 1923-1938

Ana maddeler: [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ], [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] ve [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]Atatürk dönemi iç politikası devrimleri ve yapılan yenilikleri kapsar.
Atatürk Halk Fırkası adıyla bir parti kurmak niyetini ve siyasi fırkaların gerekliliğini 7 Şubat 1923’te Balıkesir Paşa Camii’nde halka hitaben yaptığı, halkçılık temeline dayalı bir fırkanın kurulması üzerinde durduğu konuşmada
Halk Fırkası dediğimiz zaman bunun içinde bir kısım değil, bütün millet dahildir...Halk Fırkası halkımıza terbiye-i siyasiye vermek için bir mektep olacaktır... diyerek belli etmiştir. Başlangıçta adı "Halk Fırkası" olan parti [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] yılındaki kurultayda adını "Cumhuriyet Halk Fırkası" olarak değiştirdi. [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] yılında "Cumhuriyetçilik", "Halkçılık", "Milliyetçilik", ve "Laiklik" ilkelerini tüzüğüne ekledi. [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] yılındaki kurultayda daha önceki dört ilkeye "Devletçilik" ve '"Devrimcilik" ilkeleri de eklenerek ilkeler altıya çıkarıldı ve partinin adı "Cumhuriyet Halk Partisi" oldu.
Atatürk Devrimleri veya diğer adıyla Atatürk İnkılapları, [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'nin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanı olan [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] tarafından öncülük edilen, günümüzde [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] olarak bilinen ilkeler doğrultusunda, [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] ve [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] yılları arasında hayata geçirilen bir dizi yasal değişikliktir. Bu devrimlerin amacı, Atatürk tarafından; "Türkiye'yi gelişmiş devletler seviyesine çıkartmak" olarak beyan edilmiştir.
Cumhuriyetin İlanı, milletin yönetilme şeklinin belirlenmiş olduğu, [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'ün siyasi devrimlerinden bir tanesidir. [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'de [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'nin açılışı ile milli egemenliğe dayalı yeni bir devlet kurulmuştu. Ancak [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] devam ederken, milli birlik ve beraberliğin bozulmaması için rejimin adı konulmamıştı. [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'nde (TBMM) [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'te ortaya çıkan kabine bunalımı sonucunda, bu yönetim şeklinin kusurları daha net ortaya çıkmış ve [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'de Anayasanın ilgili maddeleri değiştirilerek, ülkenin yönetim şekli cumhuriyet olarak belirlenmiştir.
Cumhuriyet’in ilanı Atatürk ve silah arkadaşları arasında görüş ayrılıklarına, dolayısıyla tepkilere yol açmıştı. Bu ayrılıklar Cumhuriyet Halk Fırkası (CHF)’na karşı ilk muhalefet hareketini doğurdu. Bu gelişmeden sonra Milli Mücadele döneminde M. Kemal Paşa’nın yakınında yer alan ve onu destekleyen Kazım Karabekir, Ali Fuat (Cebesoy), Refet (Bele), Rauf (Orbay) ve Adnan (Adıvar) gibi önemli komutan ve şahsiyetler [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] adıyla yeni bir parti kurdular.
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] sonrasında, programındaki fırkamız itikad-ı diniyeye ve fıkriyeye hürmetkardır maddesinden dolayı isyandan sorumlu tutularak [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]’te kapatıldı
1923-1929 yılları arasında Teşvik-i sanayi Politikası uygulanmışsa da dünyada yaşanan ekonomik kriz nedeniyle beklenen ölçüde yararlı olamamıştır. Bunun sonucunda 1932 yılında hükümet devletin üretime yönelen temel yatırımları gerçekleştirmesini üstlenmesine karar vermiştir. [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]
1930'lu yıllar dünya tarihi açısından son derece önemliydi. Avrupa'da faşizm yayılmakla birlikte Türkiye'nin doğu komşusu [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'de de sosyalist idare anlayışı totaliter ve merkeziyetçi bir şekilde yayılmaktaydı. Dünya da ekonomik buhran halklar üzerinde etkisini arttırarak sürdürmekteydi. Türkiye iktisadi buhranı atlatabilmek ve hızla kalkınabilmek maksadıyla devletçilik uygulamasına geçmişti.
1934 yılında [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] devreye sokuldu. En büyük ağırlık dokuma sektörüne verilmekteydi. Fabrikaların büyük bir kısmı Sovyet kredisi ve teknolojisi ile kuruluyordu. Demiryolları yapımına önem verilmekteydi. [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]

Milli Şef; İsmet İnönü 1938-1950

Ana maddeler: [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ], [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] ve [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]Atatürk'ün ölümü üzerine [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'de cumhurbaşkanlığına seçilen İnönü Cumhurbaşkanlığının yanı sıra CHP genel başkanlığına da getirildiğinden yönetim üzerinde geniş otorite sahibi oldu.
26 Aralık 1938’de toplanan CHP Üçüncü Büyük Kurultayı'nda İsmet Paşa değişmez genel başkan ve Milli Şef ilan edilmesiyle yaklaşık 12 yıl sürecek olan milli şeflik dönemi başlamış oluyordu.
Ocak 1939’a kadar Atatürk’ün son başbakanı olan Celal Bayar ile ve kurduğu [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] ile çalışmış Dahiliye Vekili (içişleri bakanı) Şükrü Kaya’nın yerine Refik Saydam, Hariciye Vekili (dışişleri bakanı) Tevfik Rüştü Aras’ın yerine ise Şükrü Saraçoğlu getirilmiştir. Dış politika ilkeleri ve ekonomik politika farklılıkları yüzünden 25 Ocak 1939’da istifa eden Bayar yerine Refik Saydam yeni hükümeti kurmuştur.

Milli Şef İsmet İnönü

[Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] ([Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]-[Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]) döneminde İnönü ülkeyi savaştan uzak tutmaya çalıştı. Savaş yıllarındaki ekonomik ve toplumsal sıkıntılar ise, dönemin unutulmayan mirası olarak kaldı. Gene bu dönemde [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'in öncülüğündeki [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] kuruldu ve geliştirildi.
Savaş nedeniyle çok sayıda gencin askere alınması ve temel ürünlerle ilgili olarak devlet stoklarının geniş tutulması nedeniyle iç piyasada büyük darlık yaşanmış ve ürünlerin fiyatları olağanüstü artmıştır. Aynı dönemde hükümet stokçu, karaborsacı ve fırsatçılarla yoğun bir şekilde mücadele etmişsede, toplumun geniş kesmi tatmin edilememiştir.[Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]
[Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] sonra CHP iktidarı [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'ye (DP) bırakırken, İsmet İnönü ana muhalefet partisi genel başkanı olarak siyasal rolünü sürdürdü. On yıllık muhalefet dönemi sonunda [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] ihtilali sonrası yeni anayasa kabulü ile [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] genel seçimlerinden CHP birinci parti olarak çıkınca, İnönü yeniden hükümeti kurmakla görevlendirildi. Bu dönemde CHP-AP, CHP-YTP-CKMP ve CHP-Bağımsızlar koalisyon hükümetlerine başkanlık etti.

1950'liler;Çok Partili Dönem

Ana maddeler: [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] ve [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'nın bitmesiyle basında ve mecliste çok partili siyasal sistemi savunan bir anlayış oluştu. Buna [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] genel başkanı ve cumhurbaşkanı [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] de yaptığı konuşmalarla destek verdi. Bunu takip eden gelişmelerde, [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] bütçe görüşmeleri sırasında, CHP içinde başını [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ], [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ], [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ], [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] gibi bazı milletvekillerinin çektiği bir muhalefet oluştu. 11 Haziran'da kabul edilen [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ], parti içindeki muhalefetin güçlenmesine yol açtı. Bu yasanın görüşüldüğü sırada Celal Bayar, Adnan Menderes, [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] ve [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ], parti Meclis Grubu'na Dörtlü Takrir olarak bilinen bir önerge verdiler. Ülke ve parti yönetiminde [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] düzenlemeler yapılmasını isteyen bu önerge, 12 Haziran'da reddedildi. Bu gelişmelerden sonra Menderes, Köprülü ve Koraltan partiden çıkarıldı. Bayar ise önce vekillikten sonra partiden istifa etti.
[Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'da [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'e imza atanlar tarafından [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ], kuruldu. Parti genel başkanlığına Bayar getirldi. DP, ekonomi ve siyasette liberal düzenlemeleri savunuyordu. DP'nin kuruluşu iktidar tarafından önceleri hoş karşılandı. Ama partinin gelişmesi, tavrın değişikliğine ve baskıların yoğunlaşmasına yol açtı. İktidar muhalefeti ihtilalcilikle suçlarken, muhalefet ise iktidarı tek parti özlemcisi olarak niteledi. Muhalefetin yasalarda ve seçim sisteminde değişiklik isteğinin iktidar tarafından kabul edilmemesi, çatışmaları arttırdı.
Demokrat Parti birinci iktidar dönemimde (1950-54) liberalleşmede önemli adımlar attı. Yabancı yatırımlar desteklendi. Ezanın Arapça okunması ve radyoda dini program yapılması yasağı kaldırıldı ve okullara din dersi kondu. 1950 yılında Kore'ye asker gönderilmesinden sonra 1952'de NATO'ya girildi.
DP'nin üçüncü ve son iktidar dönemi (1957-60), iktidar ile muhalefetin yer yer sokağa taşan sert çatışmaları ile sürdü. [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] döneminde Menderes Kıbrıs konusunda imzaladıkları ortaklık anlaşmasına garantörlük maddesini yerleştirerek uluslararası başarıya imza atmıştır
Muhalefetin etkinliklerinin soruşturulması için DP tarafından TBMM içinde Tahkikat Komisyonu kuruldu. Komisyon, CHP lideri İsmet İnönü'nün TBMM'deki konuşmasını yasakladı.

1960'lar; 27 Mayıs İhtilali

Ana maddeler: [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] ve [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]Askeri en fazla rahatsız eden gelişmelerden biri DP’nin, 1932’de Atatürk tarafından çıkartılan ezanın Türkçe okunması kanunu değiştirmesiyle ilintiliydi. Cumhurbaşkanı ile Başbakan arasında bile tartışmalara neden olan bu konu, Menderes’in istifaya yanaşma resti ile sona ermiş ve ezan uzun bir aradan sonra yeniden Arapça okutulmaya başlanmıştı. Bu değişiklik ve Menderes’in ‘Sizler isterseniz hilafeti bile getirirsiniz!’ açıklaması genç subayların ve aydın kesimin tepkisini çeken uygulamalardan sadece biriydi. Ve 27 Mayıs 1960 Türkiye gece saat:03.00 sıralarında yakalandı darbeye
15 Eylül 1961 Cuma sabahı Yassıada'da alaca karanlıkta gür ve yanık bir ezan sesi duyulur, hayatta kalacak olanların kulaklarında, onların hiçbir zaman unutamayacakları son bir hatıra bırakmak istercesine ezanı okuyan ise Mustafa Runyun'dur.
Yüksek Adalet Divanı'nca yargilanlardan 15 kişi idama, 31 kişi ömür boyu hapse, 418 kişi değişik hapis cezalarına çarptırılırken 123 kişi de aklandı. Milli Birlik Komitesi'nin onayıyla Adnan Menderes, Hasan Polatkan, Fatin Rüştü Zorlu idam edildi. Celal Bayar ve Refik Koraltan ile 11 kişinin idam cezası ömür boyu hapse çevrildi. DP, 29 Eylül 1960'ta kapatıldı.
Fatin Rüştü Zorlu ve Hasan Polatkan 16 Eylül 1961, Adnan Menderes ise 17 Eylül 1961'de İmralı Adası'nda idam edildi.
[Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] getirdiği demokratik ortamda, 12 [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'nın İstanbul Valiliğine verdikleri bildirimle kurulan Türkiye İşçi Partisi, kısaca TİP, 1961-1980 yılları arasında [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'de faaliyet gösteren bir [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]. [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'de, [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ], [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ], [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ], [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ], [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ], [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ], [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ], [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ], [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ], [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ], [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] ve [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] tarafından kurulmuştur. Parti 1961 seçimlerine katılamadı.
TİP, [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] seçimlerinde, 54 ilde, %3 oy alarak [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'ye 15 milletvekili göndermiştir. [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'ın da aralarında olduğu bu milletvekilleri muhalefet görevini üstlenmişlerdir.
[Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]’de [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'nin [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]’yı işgali partiyi ikiye bölmüştür.[Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] muhtırası sonrasında 21 Temmuz TİP kapatıldı. Liderleri tutuklandı
[Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'de [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'nin devamı olarak kurulan [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] seçimlerine girerek %34,8 oy topladı. 450 kişilik mecliste 158 milletvekilini, Senatoda ise 150 senatörün 70'ini aldı. [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]-Adalet Partisi [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] kuruldu.
Demokrat Partinin devamı olduğunu söyleyen Adalet Partisinin 27 Mayıs ihtilalinden hemen sonra yapılan bu seçimde aldığı %34.82lik oy oranı Türk halkının ihtilalle ilgili düşünceleri açısından önemlidir.Tıpkı 1980 sonrasında Kenan Evren tarafından kurdurulan ve açıktan oy istenen MDP ye oy vermemekle gösterdiği tutum gibi.
1961-1965 arası kurulan üç İnönü Hükümeti'nin de Çalışma Bakanı olan [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] politikasını benimsemişti özellilikle Çalışma Bakanlığı döneminde işçilerle çok iyi ilişkiler kurmuştu. Bakanlığı döneminde 1963'te Grev, Lokavt ve Toplu Sözleşme Yasası'nın çıkarılmasını sağladı.[Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]
Â

1970'li yıllar; 12 Mart Muhtırası

Ve Türkiye'de yine darbe rüzgarları esiyordu...
Amacı, Ecevit'e göre, CHP içinde egemen olan "ortanın solu" politikasına son vermek ve partinin iktidar olmasını önlemek olan [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'nin [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'deki müdahalesi İnönü'nün parti genel sekreteri [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'le anlaşmazlığa düşmesine ve Ecevit'e genel başkanlığa giden yolun açılmasına olanak vermiştir. Ecevit'le yoğun bir mücadeleye giren İnönü, Mayıs 1972'de toplanan V. Olağanüstü Kurultay'da, politikasının partisince onaylanmaması durumunda istifa edeceğini açıkladı. Kurultayda parti meclisi Ecevit'in yanında yer alınca da [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'de CHP genel başkanlığından ayrıldı. Türk siyasal yaşamında parti içi mücadele sonucunda değişen ilk genel başkan olan İnönü [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'de CHP üyeliğinden, [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'de de milletvekilliğinden istifa etti. Başvurusu üzerine tabii senatör olarak Cumhuriyet Senatosu'nda görev aldı.
1960'ların ortalarından itibaren Türkiye'de başlıyan öğrenci hareketlerinin en önemli önderlerinden ve [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] (THKO)'nun kurucu ve yöneticilerinden [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ], [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'de idam edilmiştir.
"...Yaptıklarımızın haklı olduğuna inanıyorum. Halen de bu inancı taşıyorum. Türkiye'nin bağımsızlığından başka bir şey istemedim ve bu sebeple Amerikan emperyalizmine ve işbirlikçilerine karşı mücadele verdik. Bundan dolayı ölümden korkmuyoruz. Onu ancak işbirlikçiler düşünsün ve ancak onlar kendi canının telaşına düşsün. Ve ben 24 yaşındayken kendimi Türkiye'nin bağımsızlığına armağan etmekten onur duyuyorum."[Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]

Ecevit'li CHP: Ulusal Solculuk

30 Haziran 1972'de toplanan CHP 21.Olağan Kurultayı partideki büyük iktidar değişimine sahne oldu, CHP Tüzüğünün 35 maddesi birden değiştirildi. Kurultay, Genel Başkanlıktan istifa eden İsmet İnönü'nün CHP Kurultayına son katılımına sahne oldu.Bülent Ecevit, 1085 delegeden 1032'sinin oyunu alarak tekrar Genel Başkanlığa seçildi.
[Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] tarihinde yapılan seçimlerde Ecevit'in başkanlığındaki [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] en fazla oyu almasına rağmen çoğunluğu kazanamadı. 26 Ocak 1974 tarihinde [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] ile kurduğu koalisyon hükümetinde ilk defa başbakanlık görevini aldı. Sadece 10 ay süren bu koalisyon hükümetinin tarihe geçen en önemli olayı [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] olmuştur. [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] müdâhalesi sonucu [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'daki cunta idaresi ve [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] Hükûmeti de yıkılmıştır. [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] - [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] tarihleri arasında görevde bulunan Bülent Ecevit tarafından kurulan [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] ve [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] koalisyon hükümeti 37. Cumhuriyet Hükümeti, I. Ecevit Hükümeti olarak anılmaktadır.

Milliyetçi Cephe Hükümetleri

I. Ecevit Hükümetinin hükümetin dağılması üzerine [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'in başbakan olarak görev yaptığı [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]-[Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]-[Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]-[Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] partilerinden oluşan ve daha sonra [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] olarak adlandırılacak olan koalisyon hükümeti kuruldu.
[Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] yılında yapılan ara seçimlerde başarısızlığa uğrayan Ecevit görevden çekildi ve [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] tarihinde [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] ve [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'nin desteğiyle bir azınlık hükümeti kurdu.

II. Ecevit Hükümeti

1979 yılında yapılan ara seçimlerde başarısızlığa uğrayan Ecevit görevden çekildi ve Süleyman Demirel 25 Kasım 1979 tarihinde MSP ve MHP'nin desteğiyle bir azınlık hükümeti kurdu. 12 Eylül 1980 tarihinde Genel kurmay başkanı Kenan Evren'in komutasındaki silahlı kuvvetler ülkenin yönetimine el koydu......

Siyasi yasaklar; 12 Eylül 1980

24 Ocak Kararları

Ana madde: [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]Süleyman Demirel, 1979 yılında Başbakanlık Müsteşarlığı'na getirdiği Turgut Özal'a, yeni bir ekonomik istikrar programı hazırlama görevi vermiş ve program kısa sürede hazırlanmıştır; bir başka deyişle IMF tarafından hazırlanmış olan program, 24 Ocak 1980'de kamuoyuna açıklandı.
IMF'nin daha önce yaptıramadığı isteklerini içeren program; Türkiye'yi tek taraflı olarak yabancı sermayeye açmıştır.
Kararlar uygulanmaya başlanmasından dört yıl sonra, bu politikaların [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] küçük bir kesimi dışında tüm toplum kesimlerinin çok önemli kayıplarına neden olduğu görülmüştür. Bu politikaların ortaya atıldığı dönemde destekçisi olan büyük holdinglerin önemli bir kesimi desteklerini geri çekmiştir.[Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]
24 ocak kararlarının 12 Eylül öncesi demokratik ortamında uygulanmasının zor olduğu ve Darbe ardından, siyasi cinayetlerin çok kısa sürede sona ermesi, Amerika Birleşik Devletleri yönetiminin darbeden haberdar olduğu ve darbe gecesi Başkan Jimmy Carter'a bizim çocuklar işi bitirdi anlamında bir mesajın, bir toplantının ortasında iletildiğinin anlaşılması, 12 Eylül Darbesinin Demirele karşı değil Ecevit önderliğinde gittikçe güçlenen sol harekete karşı yapıldığı şüphesi uyandırmıştır.

Yıldırım Baskı - 12 Eylül 1980

Siyasi yasaklar ve Özallı yıllar

7 Kasım 1982'de anayasa halkoyuna sunuldu ve %91.3 oyla anayasa kabul edildi. Aynı oylamayla MGK ve Devlet Başkanı Kenan Evren de 7. Cumhurbaşkanlığına seçildi. Seçimlerin 6 Kasım 1983'te yapılacağı açıklandı ve 1983 ortalarında siyasi faaliyetler serbest bırakıldı ancak MGK işleri sıkı tutuyordu. Parti kurulurken MGK'ya kurucuları veto etme yetkisi verildi.
CHP'nin tabanına hitap eden Erdal İnönü'nün kurduğu SODEP, Adalet Partisi'nin ardılı olarak kurulan Büyük Türkiye Partisi ve Doğru Yol Partisi de vetolardan nasibini almıştı. Seçimlere Turgut Özal'ın başında bulunduğu ANAP, Necdet Calp'in başında bulunduğu Halkçı Parti ve Turgut Sunalp'in Milliyetçi Demokrasi Partisi katıldı. [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] seçimleri sonucunda ANAP tek başına iktidara geldi ve [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] askeri darbesinden sonra, [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] politikalarını uygulamak amacıyla [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] Hükümeti'nde ekonomiden sorumlu Başbakan yardımcılığı görevine getirilen, göreve getirildikten 22 ay sonra, [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] yılında istifa eden ve 20 Mayıs 1983'de Anavatan Partisi'ni kuran Turgut Özal yeni hükümeti kurdu. (ANAP %45:212, HP %30:117, MDP:71 )
[Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'deki seçimlerde 400 kişiden oluşan parlamentoda 211 milletvekili çıkararak iktidar ve 45. Dönem Başbakanı olan Özal [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] yerel seçimlerinde tekrar iktidar oldu. 25 Mart 1984'te yapılan yerel seçimlere [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] de katıldı ve ANAP'ın ardından %23.4 oy alarak ikinci parti oldu.
[Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] ([Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]) ve [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]([Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ])'nin devamı olarak kabul edilen [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] yılında kurulduğunda Genel Başkanlığında Ahmet Nusret Tuna vardı ve ancak 1 ay kadar partiye başkanlık etti. Ardından Yıldırım Avcı başkanlığa geldi. [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'teki olağan kurultayda [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'a yenilerek başkanlık görevini bıraktı.
[Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'te toplanan SODEP 1. Küçük Kurultayı'nda Genel Başkan [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] solda tek çatının şart olduğunu söyledi ve [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'te Gürkan ve İnönü SODEP-HP birleşme protokolünü imzaladılar. Yeni partinin adını Sosyaldemokrat Halkçı Parti olarak açıkladılar.HP kurultay toplanarak partinin adı SHP olarak değiştirildi.Ardından toplanan SODEP kurultayında parti feshedildi ve SHP'ye katıldı. 30 Mayıs 1986'da SHP 1.Kurultay toplandı ve Erdal İnönü genel başkan seçildi.
[Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'te [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] tarafından kurulan [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ], eski [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'den ayrılıp bağımsız kalmış ya da [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'den görüş ayrılıkları nedeniyle ayrılmış kimi milletvekillerinin katılmasıyla [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'de grup oluşturdu.

Dörtler'in dönüşü

[Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] yılında yapılan referandum ile siyasi yasaklar kalkmış ve [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ], [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ], [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] ile [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] yeniden siyasi arenada yerlerini alabilmişlerdir. Ecevit Demokratik Sol Parti'nin, Türkeş Milliyetçi Çalışma Partisi'nin, Demirel Doğru Yol Partisinin'nin, Erbakan ise Refah Partisi'nin genel başkanları oldular
Hüsamettin Cindoruk [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] yılında siyasi yasakların kalkması üzerine [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'in genel başkanlığa geçmesi amacıyla istifa etmiştir ve bunula beraber [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] genel başkanlığa seçilmiştir.
[Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ], ANAP %36,31 oyla 292 milletvekili çıkarmış ve Özal tekrar çoğunluğu sağlayarak 46. Dönem Başbakanı olmuştur. [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] seçimlerinde DSP iki milyonu aşkın (% 8,54) oy almasına rağmen barajın altında kalması nedeniyle milletvekili çıkaramadı. %24,74 oy alan [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] ve %19,1 oyla DYP, 1987'de meclise giren partilerdir.
26 Mart 1989 yerel seçimlerinde SHP; İstanbul, Ankara ve İzmir belediye başkanlıklarıyla 39 ilin belediye başkanlığını kazanmıştı ayrıca il genel meclisi seçimlerinde %28.8 oy almayı başarmıştı. SHP ve DYP ANAP iktidarının meşruiyetini kaybettiğini halıkn desteğini yitirdiğini ve bu nedenle genel seçimlerin yenilenmesi gerektiğini savunmaya başladılar. Turgut Özal 9 Kasım 1989'da Kenan Evren'den boşalan cumhurbaşkanlığına SHP ve DYP'nin muhalefetine rağmen seçildi. [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'ın Cumhurbaşkanı seçilmesini protesto eden Hatay milletvekili [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] milletvekilliğinden istifa ederek sine-i millete döndü.

1990'lı yıllar

[Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] DYP kazandı. DYP %27:178, ANAP:115, SHP %20:88, RP:62, DSP:7)
Seçimlere Halkın Emek Partisi ([Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]) ile birlikte katılan SHP seçimlerden sonra TBMM açılışında Kürt kökenli milletvekillerinin Kürtçe yemin etmeye kalkışması ortalığı karıştırdı. 21 Mart 1992 [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'nda çıkan olaylar sonucunda da SHP içindeki HEP kökenliler partiden istifa ettiler.
Demirel DYP-SHP koalisyon hükümetini [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'de kurdu. SHP Genel Başkanı Erdal İnönü Başbakan Yardımcılığı görevini almıştı.
12 Eylül döneminde çıkartılmış olan kapatılan siyasi partilerin aynı adla tekrar açılmasını engelleyen yasa Haziran 1992'de kaldırıldı. SHP içindeki muhalefet hareketinin önde gelen ismi Deniz Baykal ve diğer [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] kökenliler CHP'yi tekrar açma kararı aldılar. [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'de CHP tekrar açıldı. SHP'den ayrılan bir grup milletvekili CHP'ye geçti.
17 Nisan 1993'te Cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın vefat etmesi üzerine 16 Mayıs 1993'te Süleyman Demirel Cumhurbaşkanlığına seçilmiştir. Genel Başkanlığa, Milli Eğitim Bakanı Köksal Toptan, İçişleri Bakanı İsmet Sezgin ve Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanı [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] adaylıklarını koydular ancak ilk turda yeterli oyu alamamasına karşın Tansu Çiller'in yüksek oy alması diğer adayların adaylıktan çekilmelerine sebep olmuş ve 13 Haziran 1993'te Genel Başkanlığa Tansu Çiller seçilmiştir. 14 Haziran'da, Süleyman Demirel de 50. hükümeti kurma görevini Tansu Çiller'e vermiştir.

Solda birlik çalışmaları

[Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] ayrı ayrı giren SHP, DSP ve CHP'nin; solun toplam oy oranı %25 olabilmişti. Bir önceki seçimde kazanılan büyük kentler Refah Partisi'ne teslim edilmişti. CHP bu seçimlerde sadece %4.7 oranında oy alabildi. Sosyal Demokrat oylar gitgide eriyordu ve birleşme çalışmaları başladı. 18 Şubat 1995'te toplanan ortak kurultayda 1003 delege birleşmenin CHP, 635 delege de SHP çatısı altında olması yönünde oy kullandı. Bunun üzerine SHP feshedilerek CHP'ye katılım kararı alındı. [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] oybirliğiyle CHP'nin 5. Genel Başkanı seçildi. Birleşme sürecinde partiden istifa eden CHP Genel Sekreteri Ertuğrul Günay yerine Adnan Keskin getirildi. 25 Şubat'ta yapılan seçimde Adnan Keskin Genel Sekreter oldu.
[Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'deki kurultayda ise [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] genel başkanlığa geldi. 30 Ekim'de DYP ve CHP bir koalisyon hükümeti kurdu. CHP Genel Başkanı Deniz Baykal Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı olarak yer aldı. TBMM seçimlerin 24 Aralık 1995'te yenilenmesi kararı aldı. CHP bu seçimde kılpayı %10 barajını aşarak TBMM'ye girdi. Seçimlerin galibi ise Necmettin Erbakan'ın başında bulunduğu Refah Partisi olmuştu. RP %21.3:158, DYP:135, ANAP:132, DSP:76, CHP:49.

Balans ayarı ve 28 Şubat

Necmettin Erbakan yönetimi Doğru yol Partisi ile kurduğu koalisyon hükümetinde ekonomik olarak gelişmeler sağlamakla birlikte siyasi çizgisinden ödün vermemiştir.Her zaman arka bahçemiz diye tanımladığı imamhatip liselerini savunan Necmettin Erbekan ile askerin arası açıldı.Müslüman ülkeler ziyaretinde bulunduğu dönemde postmodern denilecek bir darbe oldu ve görevini postmodern darbeden 4 ay sonra bıraktı.
Bu maddeye veya bölüme, konu hakkında uzman birinin ilgi göstermesi gerekiyor.
Uzman birini bulmakta yardımcı olabilirsiniz; ya da mümkünse sayfayı [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ].
Ayrıntılar için [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] bakınız.
[Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] %21,38 ile 1. parti olmuştur.
[Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] % 22,19 oyla birinci parti olmuştur.

2000'ler

AKP: R.T. Erdoğan

12 Aralık 1997 tarihinde Siirt'te yaptığı konuşmada Türk Ceza Kanunu’nun 312/2 maddesinden “Halkı din ve ırk farkı gözeterek kin ve düşmanlığa açıkça tahrik etmek” suçundan dört ay hapis cezası alan [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'ın 14 Ağustos 2001'de kurduğu [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] 3 Kasım 2002 seçimlerinde birinci parti oldu.
Seçim yasaklı Erdoğan yerine [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] 58. Cumhuriyet Hükümeti'ni kurdu.

14 Nisan Cumhuriyet Mitingi

Ana madde: [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]Cumhuriyet Mitingi, [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] 2007 tarihlerinde Ankara'da düzenlenen miting. [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] (ADD) tarafından düzenlenen mitingde katılımcılar askere olan güvenlerini ve laik bir cumhurbaşkanı isteklerini dile getirdiler. Miting sırasındaki protestoların ana hedefi Recep Tayyip Erdoğan ve benzer zihniyettekilerin olası cumhurbaşkanlığı adaylığıydı.

11. Cumhurbaşkanı seçimleri

Cumhurbaşkanı [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'in görev süresinin [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ][Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] tarihinde dolacak olması nedeni ile yapılacak Cumhurbaşkanlığı seçimi nedeni ile Başbakan Erdoğan'ın muhtemel adaylığına başta olmak üzere CHP olmak üzere diğer siyasi partiler karşı çıkmışlardır.
[Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] Erdoğan da dahil olmak üzere 3 ana makamın [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] adı verilen siyasi İslam akımının temsilcileri tarafından doldurulacağı ve bunun ülkede gerilime neden olacağı; Cumhurbaşkanı'nın tarafsız olması ve toplumsal uzlaşma ile seçilmesi ; bu makamın sahibinin Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş felsefesi ve kurallarını içine sindirebilmiş olası gerekçeleri ile başta Erdoğan olmak üzere bu görüşe sahip kişilerin devletin temel nitelikleri ile ters düşeceği fikrini savunarak karşı çıkmıştır.
Cumhurbaşkanlığı seçim sürecinin başlaması ile AKP Dışişleri Bakanı [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'ü aday göstermiştir. CHP seçimlerin açılış oturumunda gerekli sayının 367 olması gerektiği, Meclis İçtüzük ihlali yapıldığı gerekçesi ile [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'ne seçimlerin iptali ve seçim sürecinin durdurulması için müracaat etmiş; Anayasa Mahkemesi aldığı karar ile oturum yeter sayısının 367 olması gerektği kararını almış ve bunun neticesinde "Türkiye Tarihi'nde görülmemiş bir kararla"TBMM Cumhurbaşkanını seçemediği için erken genel seçime gitmek zorunda kalmıştır.

2007 Milletvekili seçimleri

2007 seçimlerinde, AKP %47 ile TBMM'de sandalye çoğunluğunu elde etmiş ve seçim akabinde Başbakan Erdoğan toplımsal uzlaşı içinde olacakları beyanatını vermiştir. TBMM^nin açılması ve Başkanlık seçimlerini takiben Cumhurbaşkanlığı seçim süreci başlamış, AKP Abdullah Gül'ün adaylığının devam ettiğini kamuoyuna deklare etmiştir. Bunun üzerine CHP ülkenin erken seçime Abdullah Gül'ün adaylığı sebebi ile gidildiği, AKP'nin Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde uzlaşma karşıtı tutumlarının devam ettiği gerekçesi ile oturumlara katılmayacaklarını ve Gül seçildiği taktirde görev süresi boyunca Cumhurbaşkanının hiçbir davetine katılmayacaklarını, ancak Gül'ün seçimini sonucunu da meşruiyet konusu yapmayacaklarını beyan etmiştir.
[Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] ise ilk oturuma katılacaklarını ancak kendi adaylarını göstereceklerini seçimden önce ve sonrasında beyan ederek, Kayseri milletvekili [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'nu Cumhurbaşkanı adayı göstermişlerdir.
[Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ] ise Erdoğan'ın uzlaşma yanlısı olmayan tutumuna tavır koymak ve Cumhurbaşkanlığının uzlaşı ile seçilen; herkesimi temsil edebilme yateneğine sahip birisinin olması gerekiliği düşüncesi ile bireysel başvuru yaparak aday olan Eskişehir milletvekili [Sadece kayıtlı üyeler linkleri görebilirler. ]'nin adaylığının desteklenmesi kararını almıştır.

Konu Seçenekleri
Yazıcıdaki Görüntüsünü Göster Sayfayı E-Mail'le gönder
Modları Göster
Normal Mod Ağaç Modununa Geç Otomatik Konu Moduna Geç

Okuduğunuz Konuya Benzer Konular
Konu	Konuyu Açan	Forum	Cevaplar	Son Mesaj
Türkiye Cumhuriyeti 1961 Anayasası	cyBER_HaYLaZ	Hukuk	2	03-07-2008 20:45
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu	cyBER_HaYLaZ	Hukuk	0	01-03-2008 01:04
Nüfus Hizmetleri Kanunu	cyBER_HaYLaZ	Hukuk	0	01-03-2008 00:53
Türkçenin Tarihi Gelişimi	Trance-Apache	Türk Kültürü ve Tarihi	0	18-01-2008 23:02
Galatasaray'lı Olmak İçin Birkaç Sebep..	t-gun	Galatasaray	1	02-01-2008 23:59

Türkiye Cumhuriyeti Siyasi Tarihi

Siyaset ve Politika Forumu